Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce
11 lutego 2026 roku obchodzimy Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce. W 2026 roku na Wydziale Cybernetyki spośród wszystkich studentów 167 to kobiety. W tej liczbie mieści się 60 pań realizujących wojskowe jednolite studia magisterskie – przyszłych oficerów i specjalistek od cyberbezpieczeństwa. Jeszcze pod koniec XX wieku taka proporcja byłaby nie do pomyślenia.
Wydział Cybernetyki kształci nieprzerwanie od 1968 roku. Początkowo studiować w Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie mogli wyłącznie mężczyźni. Dopiero na początku lat dwutysięcznych do grona studentów zaczęto przyjmować kobiety – najpierw cywilne, później także wojskowe. Dziś ich obecność nikogo nie dziwi. Przeciwnie – stała się ważną częścią tożsamości Wydziału.
Liczby, które mają znaczenie
Raport „Kobiety na politechnikach 2025” pokazuje szerszy kontekst tej zmiany. W roku akademickim 2023/2024 kobiety stanowiły 33,49% wszystkich studiujących na uczelniach technicznych w Polsce, ale na kierunkach z obszaru nowych technologii ich udział wynosił już tylko 17,08%.
Warto też podkreślić, że wśród publicznych uczelni technicznych o najwyższym odsetku kobiet na kierunkach nowych technologii znalazła się właśnie Wojskowa Akademia Techniczna – z wynikiem 18,3% . Od wielu lat WAT konsekwentnie buduje przestrzeń otwartą na różnorodność.
A jak to wygląda na Wydziale Cybernetyki?
Na pierwszym stopniu informatyki studiuje dziś 47 kobiet, na kryptologii i cyberbezpieczeństwie – 38. Kolejnych 11 wybrało niestacjonarną informatykę. Na jednolitych studiach magisterskich 11 podchorążych kształci się na informatyce, a aż 49 kobiet w mundurach wybrało kryptologię i cyberbezpieczeństwo. To nie są tylko liczby. To obraz kobiet, które świadomie decydują się wejść w obszar odpowiedzialności za systemy informatyczne i bezpieczeństwo państwa.
Na studiach drugiego stopnia informatyka ma dziś dwie studentki, kryptologia i cyberbezpieczeństwo – sześć, a trzy kolejne panie realizują studia niestacjonarne. Łącznie 167 kobiet. 167 decyzji, by wybrać drogę wymagającą – czasem trudniejszą, ale ambitną i rozwojową.
Studia na naszym Wydziale nigdy nie były łatwe. Oczekuje się tu nie tylko systematyczności, lecz przede wszystkim głębokiego rozumienia – algorytmiki, programowania, matematyki dyskretnej, kryptografii. Myślenie analityczne i rozwiązywanie bardzo złożonych problemów to codzienność, nie wyjątek.
Ku mistrzostwu, krok po kroku
I tu pojawia się ważny kontekst. W najbardziej prestiżowych konkursach matematycznych i programistycznych kobiety wciąż stanowią niewielki odsetek uczestników i laureatów. Zwycięzcy w Akademickich Mistrzostwach Polski w Programowaniu Zespołowym czy finaliści z Polski w Międzynarodowej Olimpiadzie Matematycznej to mężczyźni. To pokazuje, że droga do pełnej równości w obszarze najbardziej zaawansowanych wyzwań intelektualnych jeszcze się nie zakończyła.
Ale właśnie dlatego tak istotne jest to, co dzieje się dziś. Studentki Wydziału Cybernetyki każdego dnia rozwiązują trudne zadania algorytmiczne, programistyczne i matematyczne. Każde laboratorium, każdy projekt, każde zaliczenie z kryptografii czy teorii obliczeń to trening umysłu na najwyższym poziomie.
Nasze studentki, które dziś mierzą się z teorią algorytmów, kryptografią czy złożonymi dowodami matematycznymi, w pewnym sensie przekraczają granice, która jeszcze nie tak dawno były dla kobiet zamknięte. Droga do sal wykładowych i laboratoriów nie zawsze była oczywista ani dostępna. A skoro mówimy o odwadze wchodzenia w świat matematyki i nauki wbrew stereotypom – trudno nie sięgnąć pamięcią do jednej z tych kobiet, które przecierały szlak.
Ślad księżniczki matematyki
Dziś studentki Wydziału Cybernetyki mogą swobodnie wybierać kierunki techniczne. Ale jeszcze w XIX wieku kobiety nie miały prawa studiować. W tym kontekście trudno nie wspomnieć o Sofii Kowalewskiej – wybitnej matematyczce, nazywanej księżniczką matematyki.
Jako pierwsza kobieta w Europie zdobyła tytuł doktora, a później profesora. Musiała walczyć o możliwość nauki w świecie, który z góry zakładał, że kobieta nie podoła matematyce. Jej życie było dowodem żelaznej dyscypliny i niezwykłej odwagi o której pisze Jeden z badaczy jej życia, Roger Cooke:
"[…] im bardziej zastanawiam się nad jej życiem i biorę pod uwagę ogrom jej osiągnięć, przeciwstawiając się ciężarowi przeszkód, które musiała przezwyciężyć, tym bardziej ją podziwiam. Dla mnie przyjęła bohaterską postawę osiągniętą przez niewielu innych ludzi w historii. Aby wejść, tak jak ona, do świata akademickiego, świata, którego prawie żadna kobieta jeszcze nie zbadała, i być konsekwentnie obiektem ciekawskiej analizy, podczas gdy wątpiące społeczeństwo patrzyło, na wpół oczekując, że je zawiedzie, zebrała ogromną odwagę i determinację. Aby osiągnąć, tak jak ona, co najmniej dwa główne wyniki o trwałej wartości stypendium, jest dowodem znacznego talentu, rozwiniętego dzięki żelaznej dyscyplinie […]."
Wyobraźnia, która zmienia świat
Kowalewska mówiła, że matematyka to nauka wymagająca ogromnej wyobraźni. Na Wydziale Cybernetyki ta wyobraźnia przekłada się na konkretne rozwiązania – algorytmy, systemy ochrony danych, analizę cyberzagrożeń.
Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet i Dziewcząt w Nauce życzymy naszym studentkom właśnie tej odwagi i wyobraźni. Aby ich pomysły stawały się realnymi projektami, a marzenia – nowymi technologiami, które będą chronić ludzi i państwo.
Opracowała: Magdalena Moszczyńska
Źródła:
https://radon.nauka.gov.pl/analizy/kobiety-na-politechnikach-2025
http://piekniejszastronanauki.pl/category/sofja-kowalewska/?fbclid=IwY2x...
USOSweb
Fot. Katarzyna Puciłowska-Chrabąszcz
